Skip to content

Joods-Christelijk?

9 maart 2011

De laatste jaren wordt steeds vaker de uitdrukking Joods-Christelijk gebezigd. Men spreekt van “onze Joods-Christelijke beschaving”, “onze Joods-Christelijke tradities”, “onze Joods-Christelijke wortelen”, enzovoort, als ware daarmee het wezen van Nederland gevat en beschreven. Nu ben ik zeker niet de eerste die erover begint, maar ik moet zeggen: het blijft een onzinnige uitdrukking. Want voor zover er een Joods element is te vinden in onze beschaving, tradities of wortelen, ligt dat reeds besloten in het Christendom. Is het dan een pleonasme? Ik denk het niet. Wat wij van eeuwen her en over het algemeen onder Joods verstaan is immers deels strijdig met het Christendom. Joodsheid en Christenheid, om het zo even te zeggen, zijn twee verschillende dingen.

En hoe zit het dan met de oude Grieken en Romeinen? Zonder twijfel zijn zij onze geestelijke voorouders. Is een uitdrukking als Klassiek-Christelijk dan niet gepaster? Daar valt nog enigszins over te twisten. Hun nalatenschap is namelijk voor een aanzienlijk deel tot ons gekomen via het Christendom, dat in de loop der eeuwen veel Griekse wijsbegeerte, Romeinse organisatie en klassieke kunst alsook het Latijn (en in mindere mate het Grieks) heeft opgenomen en verspreid. Bovendien zouden we kunnen zeggen dat er met de komst van het Christendom een nieuwe beschaving ontstond: in veel opzichten gelijk aan haar voorganger, zoals vaak het geval is bij opvolgende beschavingen, in veel opzichten wezenlijk anders. Maar uiteraard is de klassieke erfenis op zichzelf, los van het Christendom, in Europa altijd van groot belang en tot grote bezieling geweest.

En hoe zit het met de oude Germanen? Wanneer zijn wij opgehouden Germanen te zijn? Sinds de benaming Germaans in onbruik en onmin raakte? Doch onze Germaanse voorouders waren reeds Germanen voordat die benaming bestond. Is het dan sinds wij geen ‘wij’ meer zijn zoals de verschillende Germaanse stammen dat vroeger afzonderlijk en tezamen waren? Daar zit wat in. Toch: al heeft de moderniteit haar tol geëist, wat mij betreft zijn we nog steeds Germanen. Het besef is nooit gedoofd, de wortelen niet vergeten. We stammen voor het overgrote gedeelte van hen af, we spreken nog steeds een Germaanse taal, we houden nog steeds verkiezingen, we vieren nog steeds (min of meer) dezelfde feesten, we dragen nog steeds broeken (een schandalige stijl volgens de oude Romeinen), we drinken nog steeds bier, we gebruiken nog steeds zeep (in tegenstelling tot de oude Romeinen en Grieken), enzovoort; veel van onze zeden en eigenaardigheden zijn domweg de voortzetting en verdere ontwikkeling van die van onze verre voorouders. Maar ook op het vlak van beschaving hebben de Germanen hun stempel gezet. Zij brachten na de val van het Romeinse Rijk een levenshouding van heldhaftige, aristocratische vrijheid met zich mee naar het zuiden, waar zij koninkrijken stichtten en bijdroegen aan de stichting van Europa zoals wij dat vanouds kennen.

Met zulks in het achterhoofd spreek ik algauw liever van Christelijk-Klassiek-Germaans dan van Joods-Christelijk. Of: wij hebben een Germaanse cultuur onder een Christelijke beschaving, met schatplicht aan de oude Romeinen en Grieken. Menigeen zou het allemaal het liefste vervangen met Humanistisch, maar zo’n benaming is helaas niet aan een Middeleeuwse ziel als de mijne besteed.

Advertisements
11 reacties leave one →
  1. Samuel Muntjewerf permalink
    19 februari 2016 14:51

    Is het niet zo dat “germaans” een bepaalde nationaal socialistische connotatie heeft?

    • Olivier van Renswoude permalink*
      19 februari 2016 15:35

      Misschien in de hoofden van sommige mensen, maar het is uiteindelijk niets anders dan een neutrale benaming van de onderling verwante volken die vanouds in de Lage Landen en naburige streken wonen. Ook vanuit taalkundig opzicht: het Nederlands is officieel een Germaanse taal, want een vertakking van het Oudgermaans.

  2. 28 maart 2017 16:17

    Duizenden kerken in Europa is het bewijs,welke beschaving in Europa is…

  3. 28 maart 2017 16:44

    De geschiedenis van het Christendom is feitelijk de geschiedenis van de Westerse beschaving. Het Christendom heeft enorme invloed op de samenleving als geheel, kunst, taal, politiek, recht, het gezinsleven, onze tijdsrekening, muziek, en zelfs de manier waarop we denken. Dit alles is gekleurd door de christelijke invloed van bijna twee millennia….

  4. Bas permalink
    4 april 2017 21:03

    Jammer genoeg nog steeds een relevant artikel. En goed geschreven zoals altijd.

  5. 9 april 2017 17:27

    Zonder het Christendom zijn de Europese naties niet meer dan lichamen zonder ziel – zombies…https://zlj13051967.wordpress.com/2017/04/09/zonder-het-christendom-de-europese-naties-zijn-niet-meer-dan-lichamen-zonder-ziel-zombies/

    • Jeroen H permalink
      14 april 2017 08:52

      Je weet toch wel dat die zogenaamde vredige religie van jouw met het zwaard verspreid is, hè? Als je je niet tot het christendom bekeerde werd je gewoon de kop af gehakt of levend verbrand. Doet je dat niet aan iets denken, iets dat op het moment in het Midden-Oosten gebeurd? *IS*, sorry ik ben schijnbaar allergisch voor christelijke onzin.

      • 14 april 2017 09:09

        .Leuk verhaaltjes, alleen het slaat nergens op.Komt dat verhaaltjes uit je linker of rechter duim gezogen?….

  6. Jeroen H permalink
    14 april 2017 11:31

    Ooit van de Oudsaksische doopgelofte gehoord? Deze diende je af te leggen in het door Karel de Grote (saxenslachter) (deze wordt niet voor niets zo genoemd) onderworpen Saxenland, deed je dit echter niet dan “beledigde” je de voorgaande priester(s) en op het beledigen van een priester stond een doodstraf.

  7. 23 april 2017 11:23

    Wij zijn nog steeds wel Germanen. Kijk maar in de Noordelijke en de Oostelijke provincies, daar zie je nog veel mannen met blond of rossig haar, blauwe ogen en langwerpige gezichten. In de Zuidelijke gewesten zie je veel meer inmenging door Kelten, Romeinen, Hugenoten, enz.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s