Hoe de kikvors doet
Rustig en roerloos toeven ze vaak, als waren ze het toonbeeld van geduld en bezinning, maar nooit zijn ze ernaar vernoemd—in de Lage Landen althans, waar ze om drie heel andere eigenschappen vanouds puit, kikker en vors heten.
Auteur: Olivier van Renswoude
Schrijft onder meer over de herkomst van woorden.
De naam Saskia
Halverwege de vorige eeuw weer in zwang geraakt bij herinnering aan Saskia van Uylenburgh, de vrouw van Rembrandt van Rijn, de naam Saskia wordt begrepen als uiteindelijk verwijzend naar het volk der Saksen. Maar zouden we dan niet Saksia verwachten?
De doudenduld van het dagenlengen
De grote uitbundigheid van blad en bloem in lente is niets minder dan het toonbeeld van hoogtijd. Laat ons dan eens kijken naar de opmerkelijke gelijkenis tussen twee oude, Germaanse woorden: *dulþô ‘bloemscherm, boomkroon’ en *dulþiz ‘hoogtijd, viering’.
De groene gavers in het Vlaamse landschap
Ettelijke namen van oorden en wateren in Vlaanderen bewaren het woord gaver, dat zoveel betekent als ‘weide die tijdelijk onderloopt’, naar gangbare mening voorheen ‘moeras’. Een vorsing naar de herkomst onthult mogelijke evenknieën in de Friese landen. Lees verder “De groene gavers in het Vlaamse landschap”
De oordnamen Ark, Ork en Urk
Tot het de punt van een polder werd was Urk ruim duizend jaar deel van een eiland dat tevoren door veen met het vasteland verbonden was. De naam Urk stamt uit die oudste tijd en heeft verwanten elders. We gaan op zoek naar hun oorsprong en betekenis. Lees verder “De oordnamen Ark, Ork en Urk“
Een god der Saksen
Bewaard in enkele middeleeuwse handschriften is de herinnering aan een god die lang geleden door de Saksen vereerd werd, als Sahsnôt op het vasteland en Seaxnéat op het eiland west van ons. We zoeken uit wat zijn naam betekent en wie hij werkelijk is. Lees verder “Een god der Saksen”
Een mens kan teuluwen
Het is een zeldzaam genoegen te stuiten op een Nederlands woord waarvan de herkomst nog niet eerder onderzocht is. Dat geviel uw schrijver enige tijd geleden met het vergeten teuluwen ‘kneden’, dat een zeer oude erfenis geweest moet zijn. Lees verder “Een mens kan teuluwen”
Op pad
Waar een pad heenleidt is soms een raadsel en dat schikt de nog altijd betwiste oorsprong van het woord pad, dat ontleend zou zijn aan een taal die tweeduizend jaar geleden in het verre oosten des Avondlands gesproken werd. Dat gaan we na… Lees verder “Op pad”
Sticky berichten
Béowulf: een nieuwe Nederlandse vertaling
Hoort! Trouw aan de verheven spraak van de maker bied ik u Bijwolf, mijn vrij te lezen stafrijmvertaling van het beroemde Oudengelse heldendicht—over de man en de monsters en menig anders in de oudheid van de noordelijke wereld. Lees verder “Béowulf: een nieuwe Nederlandse vertaling”
Dat is gjin raven mar in rjûn!
Friesland wordt weer Frieser van taal, leert ons nieuw onderzoek, maar het kan Frieser nog, want de taal herbergt inmiddels vele Nederlandse woorden waarvan oorspronkelijk Friese evenknieën bestaan of te achterhalen zijn, zoals rjûn naast raven/raaf. Lees verder “Dat is gjin raven mar in rjûn!”
Gennep is waar de wateren samenstromen
Ruim twintig oorden in de zuidelijke Lage Landen en het noorden van Frankrijk hebben een vorm van de naam Gennep—en bijna allemaal liggen ze bij een samenkomst van stromen. We hebben hier zeer oud woordgoed binnen de Germaanse talen. Lees verder “Gennep is waar de wateren samenstromen”
Taaldacht 