Na de mare en de nekker zou ik het nu graag over een ander wicht willen hebben: de kabouter. Bij de kabouter denken we algauw aan het gemoedelijke kleine wezentje uit de werken van Rien Poortvliet en Wil Huygen: het zeer succesvolle Leven en werken van de Kabouter (1976) en het vervolg De oproep der Kabouters (1981). Daarin wordt de kabouter op een zodanig naturalistische … Lees verder Een ander wezen uit de oude wereld
Het leek me een goed idee om te kijken hoe buigzaam het woord taluw is; hoe goed het als bouwsteen kan dienen voor verdere woorden. Ook was ik benieuwd hoe het in streektalen en andere talen zou luiden. Denkt u vooral mee. Afleidingen en samenstellingen taluw (de (v.); -en) ‘computer’ taluwen (taluwde, h. getaluwd) ‘de computer gebruiken’ overtaluw (de (v.); -en) ‘supercomputer’ In de streektaal … Lees verder Taluw herbezocht
Zoals ik liet zien in het stukje Het smeden van de taluw, zijn er meer mogelijkheden om woorden te smeden voor wie bereid is wat inniger met de taal bezig te gaan en wat dieper in haar verleden te graven. Zo kan men een voorbeeld nemen aan de woordenschatten van de zustertalen van het Nederlands –de andere Germaanse talen– of zelfs van het Oudgermaans. Hieronder … Lees verder Diepe smeedkunst
In de jaren dertig zijn in een grootse archeologische vondst in het Engelse gebiedje Sutton Hoo twee 7e eeuwse Angelsaksische begraafplaatsen ontdekt, waaronder een scheepsgraf van (waarschijnlijk) een koning. Een van de vele voorwerpen was een indrukwekkende helm, waarvan hieronder een replica te zien is. U zou het misschien niet zeggen, maar het woord helm, een algemeen Germaans woord, bevat eigenlijk een achtervoegsel. Het is … Lees verder Helm en grijm
Het mag inmiddels duidelijk zijn dat ik me graag verdiep in de Germaanse mythologie. Uiteraard kennen wij deze grotendeels via de Scandinavische (Noord-Germaanse) overlevering, maar er zijn meer dan genoeg sporen te vinden in ons eigen erfgoed. Zo ook in onze taal. Sowieso, taal en cultuur zijn eigenlijk niet van elkaar te scheiden, dus een grote belangstelling voor (een) taal en haar ontwikkeling gaat vanzelf … Lees verder Wezens uit de oude wereld
In mijn vorige bericht noemde ik woorden die beginnen met of verwant zijn aan het voorvoegsel zene- ‘aanhoudend, eeuwig, oud’. Eentje heb ik voor dit volgende bericht bewaard: het Gotische woord sinista ‘oudste’. Nog even voor de duidelijkheid: het Gotisch was de taal die gesproken werd door Oost-Germaanse stammen. Het is een voor filologen belangrijke taal, omdat het de eerste Germaanse taal is waarin grote … Lees verder Zeneste
Toen ik vandaag de hond wilde uitlaten werd ik getart door een straffe regenbui die maar duurde en duurde; hij hield maar niet op. Het was een ware zeneregen. Zeneregen? Wel, daar gebruikte ik een nagenoeg vergeten voorvoegsel. Zene- is de voortzetting van een Oudgermaans voorvoegsel dat ‘aanhoudend, eeuwig, oud’ betekent. Nu zou het kunnen dat zene- eigenlijk een vermenging is van twee voorvoegsels; een … Lees verder Zeneregen
Enkele jaren geleden stuitte ik op de webstek van iemand die met veel bevlogenheid alternatieven voor leenwoorden bedacht en verzamelde. Een van zijn vondsten was taluw, als ander woord voor ‘computer’. Ik vond het woord welluidend en tot de verbeelding spreken. Het leek ietwat uitheems, maar toch Nederlands genoeg, en scheen mij toe als een echte náám, niet zo maar een toevallig woord. Het woord … Lees verder Het smeden van de taluw
De Engelsen noemen het een grove: een klein bos (of zelfs maar een groep bomen) met weinig tot geen ondergroei. Ik vind het vaak een prachtig gezicht, vooral als er tussen de bomen mals, groen gras groeit, of mos. Voor zover ik weet heeft het Nederlands er geen woord voor. Ja, er is de boomgaard (in samengetrokken vorm ook: bongerd), maar dat is te duidelijk … Lees verder Grove
Taaldacht 