De stomme e woekert in het Nederlands. Waar buigingsuitgangen vroeger meestal een volle, ronde klinker hadden, is nu nagenoeg overal een stomme e te vinden. Ik heb eerder al laten merken dat ik deze ontwikkeling best jammer vind. Des te mooier vind ik de zeldzame gevallen waar de volle, ronde klinker van vroeger is behouden. Een goed voorbeeld hiervan is het woord vijand. Dit is … Lees verder Die stomme e gevee
Zoals ik onlangs schreef raakte J.R.R. Tolkien bij het bedenken van namen en woorden in zijn zelfbedachte talen bezield door namen en woorden (en klanken) uit echte Europese talen. Hoe kan het ook anders? In dit stuk zou ik graag twee zwaarden en hun namen met elkaar willen vergelijken. De gelijkenis is niet volkomen, maar treffend genoeg. Het ene zwaard is uit het Midden-Aarde van … Lees verder Zwaarden van Midden-Aarde
Er wordt vaak lacherig en spottend gedaan over mensen die zich verzetten tegen leenwoorden. Zo is de afgelopen jaren mijn ervaring geweest. Die houding is deels te begrijpen, want wat voor leenwoorden in de plaats wordt gesteld doet ook vaak gekunsteld aan, zeker naarmate het ‘vervangende’ woord vele lettergrepen lang is of gewoon niet mooi klinkt. Het zou de verzetters moeten nopen tot een meer … Lees verder Het is wis dat het kan
Onlangs bladerde ik door de schitterende foto’s die de man achter het weblog Traditio et Virtus in de loop der jaren heeft gemaakt. Zijn blik en lens zijn meestal gericht op de natuur en de oude, vaak vervallen gebouwen daarin, waaronder de ruïnes van Margam Abbey in Wales. In een poging woorden te vinden voor zulke ontroerende schoonheid, moest ik denken aan het oude woord jaracht, … Lees verder Jaracht
Het smeden van een woord hoeft niet moeilijk te zijn. Met enige kennis en vaardigheid is er zo een nieuw woord geboren. Maar wij zoeken uiteraard een woord dat met kracht het licht ziet. Een woord is sterk zolang het in klank en inhoud tot de verbeelding spreekt, en in het beste geval zelfs een toverlijke ambachtelijkheid lijkt te bezitten. En wij plegen dan wel … Lees verder Aambeeld en voorbeeld
Zoals ik onlangs heb laten doorschemeren ben ik niet gelukkig met de toestand van onze landelijke namenschat. Ik heb het idee dat mensen steeds lichtzinniger omgaan met het geven van namen, terwijl naamgeving juist een belangrijk ritueel vol mystiek is, of zou moeten zijn. Ook is mij de afgelopen jaren opgevallen dat onze namenschat steeds minder namen van Germaanse oorsprong kent. Deze ontwikkeling vind ik … Lees verder Germaanse namen
Na de mare en de nekker zou ik het nu graag over een ander wicht willen hebben: de kabouter. Bij de kabouter denken we algauw aan het gemoedelijke kleine wezentje uit de werken van Rien Poortvliet en Wil Huygen: het zeer succesvolle Leven en werken van de Kabouter (1976) en het vervolg De oproep der Kabouters (1981). Daarin wordt de kabouter op een zodanig naturalistische … Lees verder Een ander wezen uit de oude wereld
De IJslanders en het Færøervolk zijn zeer begaan met hun taal. In plaats van het invoeren en overnemen van woorden uit andere talen laten zij hun vindingrijkheid en verbeelding de vrije loop en bedenken zij hun eigen woorden. Hiervoor hebben zij verschillende mogelijkheden: ze veranderen of verruimen de betekenis van oude, in onbruik geraakte woorden, zij smeden nieuwe woorden door afleiding, en zij smeden nieuwe … Lees verder Uit het IJslands en het Færøers
Het leek me een goed idee om te kijken hoe buigzaam het woord taluw is; hoe goed het als bouwsteen kan dienen voor verdere woorden. Ook was ik benieuwd hoe het in streektalen en andere talen zou luiden. Denkt u vooral mee. Afleidingen en samenstellingen taluw (de (v.); -en) ‘computer’ taluwen (taluwde, h. getaluwd) ‘de computer gebruiken’ overtaluw (de (v.); -en) ‘supercomputer’ In de streektaal … Lees verder Taluw herbezocht
Het Nederlands is een mooie taal, maar in de loop der jaren is het wel een beetje verwaarloosd en verworden. Zo is er van de oude naamvallen vrijwel niets meer over; haast alleen in wat versteende uitdrukkingen komen we nog verbuigingen tegen. Uiteraard, een taal is gedoemd te veranderen, maar mensen die hier hun schouders bij ophalen kennen vaak de rijkdom van eerdere incarnaties niet. … Lees verder Van kluwens en stomheid
Eerst was er de tijd dat namen echt wat betekenden, op maat waren gemaakt, en evenwel een titel waren. Namen gingen over van voorouders op telgen. Toen was er de tijd dat men nog wel de telgen vernoemde naar dier voorouders, maar steeds minder wist wat de namen betekenden, terwijl deze verbasterden. Daarop volgde de tijd waarin men nauwelijks meer wist wat zij betekenden, en … Lees verder Namenzorg
Taaldacht 