Rond het begin van de zeventiende eeuw woedde er in Engeland een kijf over het grote aantal veelal Latijnse en Griekse leenwoorden dat door menig schrijver in de volkstaal werd gebruikt. Deze leenwoorden, ook wel inkhorn terms genoemd, waren vaak overbodig, omdat ze verwezen naar zaken waar al een inheems woord voor bestond. De aanklacht was dan ook dat schrijvers ze gebruikten vanuit een wisse … Lees verder Contrafibulariteiten
Het vinden van de juiste woorden is vaak een uitdaging. Des te meer in de dichtkunst. Als deze woorden dan ook nog moeten rijmen, dan leidt dit vaak tot een verslagen dichter die opgeeft of zich aan gekunsteldheden overgeeft. Bij het ‘gewone’ rijmen, het eindrijm, kan dit dan ook pijnlijk zichtbaar zijn. Veel woorden hebben nu eenmaal een zeer beperkt aantal rijmwoorden. Maar bij het … Lees verder Het evenwoord
Zoals ik onlangs schreef raakte J.R.R. Tolkien bij het bedenken van namen en woorden in zijn zelfbedachte talen bezield door namen en woorden (en klanken) uit echte Europese talen. Hoe kan het ook anders? In dit stuk zou ik graag twee zwaarden en hun namen met elkaar willen vergelijken. De gelijkenis is niet volkomen, maar treffend genoeg. Het ene zwaard is uit het Midden-Aarde van … Lees verder Zwaarden van Midden-Aarde
Er wordt vaak lacherig en spottend gedaan over mensen die zich verzetten tegen leenwoorden. Zo is de afgelopen jaren mijn ervaring geweest. Die houding is deels te begrijpen, want wat voor leenwoorden in de plaats wordt gesteld doet ook vaak gekunsteld aan, zeker naarmate het ‘vervangende’ woord vele lettergrepen lang is of gewoon niet mooi klinkt. Het zou de verzetters moeten nopen tot een meer … Lees verder Het is wis dat het kan
Het smeden van een woord hoeft niet moeilijk te zijn. Met enige kennis en vaardigheid is er zo een nieuw woord geboren. Maar wij zoeken uiteraard een woord dat met kracht het licht ziet. Een woord is sterk zolang het in klank en inhoud tot de verbeelding spreekt, en in het beste geval zelfs een toverlijke ambachtelijkheid lijkt te bezitten. En wij plegen dan wel … Lees verder Aambeeld en voorbeeld
Zoals ik onlangs heb laten doorschemeren ben ik niet gelukkig met de toestand van onze landelijke namenschat. Ik heb het idee dat mensen steeds lichtzinniger omgaan met het geven van namen, terwijl naamgeving juist een belangrijk ritueel vol mystiek is, of zou moeten zijn. Ook is mij de afgelopen jaren opgevallen dat onze namenschat steeds minder namen van Germaanse oorsprong kent. Deze ontwikkeling vind ik … Lees verder Germaanse namen
Het Nederlands is een mooie taal, maar in de loop der jaren is het wel een beetje verwaarloosd en verworden. Zo is er van de oude naamvallen vrijwel niets meer over; haast alleen in wat versteende uitdrukkingen komen we nog verbuigingen tegen. Uiteraard, een taal is gedoemd te veranderen, maar mensen die hier hun schouders bij ophalen kennen vaak de rijkdom van eerdere incarnaties niet. … Lees verder Van kluwens en stomheid
Iedereen die ook maar enige belangstelling heeft voor het diepere verleden achter onze taal en cultuur doet er goed aan bij onze overzeese westerburen te kijken, naar het Oudengelse heldendicht Beowulf. Het is niet alleen een schitterend werk in stafrijm, maar ook een boeiende weergave van een cultuur die tussen het oude Germaanse heidendom en het nieuwe Christendom inzit. Het eerste deel van het verhaal … Lees verder Grendel
Vandaag ontdekte ik bij toeval het idee om (grote) kiezels met woorden te bestempelen. Martha Stewart raadt aan ze te gebruiken als een soort van etiketten voor plantjes in de kruidentuin, maar wat mij betreft zijn er andere toepassingen te bedenken die veel meer tot de verbeelding spreken. Kerft u bijvoorbeeld een spreuk in een aantal kiezels, en leg deze in alle hoeken van uw … Lees verder Woordkiezels
Het mag inmiddels duidelijk zijn dat ik me graag verdiep in de Germaanse mythologie. Uiteraard kennen wij deze grotendeels via de Scandinavische (Noord-Germaanse) overlevering, maar er zijn meer dan genoeg sporen te vinden in ons eigen erfgoed. Zo ook in onze taal. Sowieso, taal en cultuur zijn eigenlijk niet van elkaar te scheiden, dus een grote belangstelling voor (een) taal en haar ontwikkeling gaat vanzelf … Lees verder Wezens uit de oude wereld
Zoals ik in mijn welkomstbericht al heb laten weten heb ik een voorliefde voor sterke werkwoorden. Ik vind het moeilijk te zeggen waarom precies. Wellicht is het omdat sterke werkwoorden korter zijn dan hun zwakke tegenhangers. In de onvoltooid verleden tijd enkelvoud althans. Vergelijk bijvoorbeeld ik droeg met ik klaagde. Kortere woorden lijken de schrijver of dichter meer vrijheid te geven om de cadans te … Lees verder Versterking
Taaldacht 