Een ander wezen uit de oude wereld
Na de mare en de nekker zou ik het nu graag over een ander wicht willen hebben: de kabouter. Bij de kabouter denken we algauw aan het gemoedelijke kleine wezentje uit de werken van Rien Poortvliet en Wil Huygen: het zeer succesvolle Leven en werken van de Kabouter (1976) en het vervolg De oproep der Kabouters (1981). Daarin wordt de kabouter op een zodanig naturalistische … Lees verder Een ander wezen uit de oude wereld
Uit het IJslands en het Færøers
De IJslanders en het Færøervolk zijn zeer begaan met hun taal. In plaats van het invoeren en overnemen van woorden uit andere talen laten zij hun vindingrijkheid en verbeelding de vrije loop en bedenken zij hun eigen woorden. Hiervoor hebben zij verschillende mogelijkheden: ze veranderen of verruimen de betekenis van oude, in onbruik geraakte woorden, zij smeden nieuwe woorden door afleiding, en zij smeden nieuwe … Lees verder Uit het IJslands en het Færøers
Taluw herbezocht
Het leek me een goed idee om te kijken hoe buigzaam het woord taluw is; hoe goed het als bouwsteen kan dienen voor verdere woorden. Ook was ik benieuwd hoe het in streektalen en andere talen zou luiden. Denkt u vooral mee. Afleidingen en samenstellingen taluw (de (v.); -en) ‘computer’ taluwen (taluwde, h. getaluwd) ‘de computer gebruiken’ overtaluw (de (v.); -en) ‘supercomputer’ In de streektaal … Lees verder Taluw herbezocht
Van kluwens en stomheid
Het Nederlands is een mooie taal, maar in de loop der jaren is het wel een beetje verwaarloosd en verworden. Zo is er van de oude naamvallen vrijwel niets meer over; haast alleen in wat versteende uitdrukkingen komen we nog verbuigingen tegen. Uiteraard, een taal is gedoemd te veranderen, maar mensen die hier hun schouders bij ophalen kennen vaak de rijkdom van eerdere incarnaties niet. … Lees verder Van kluwens en stomheid
Namenzorg
Eerst was er de tijd dat namen echt wat betekenden, op maat waren gemaakt, en evenwel een titel waren. Namen gingen over van voorouders op telgen. Toen was er de tijd dat men nog wel de telgen vernoemde naar dier voorouders, maar steeds minder wist wat de namen betekenden, terwijl deze verbasterden. Daarop volgde de tijd waarin men nauwelijks meer wist wat zij betekenden, en … Lees verder Namenzorg
Grendel
Iedereen die ook maar enige belangstelling heeft voor het diepere verleden achter onze taal en cultuur doet er goed aan bij onze overzeese westerburen te kijken, naar het Oudengelse heldendicht Beowulf. Het is niet alleen een schitterend werk in stafrijm, maar ook een boeiende weergave van een cultuur die tussen het oude Germaanse heidendom en het nieuwe Christendom inzit. Het eerste deel van het verhaal … Lees verder Grendel
Woordkiezels
Vandaag ontdekte ik bij toeval het idee om (grote) kiezels met woorden te bestempelen. Martha Stewart raadt aan ze te gebruiken als een soort van etiketten voor plantjes in de kruidentuin, maar wat mij betreft zijn er andere toepassingen te bedenken die veel meer tot de verbeelding spreken. Kerft u bijvoorbeeld een spreuk in een aantal kiezels, en leg deze in alle hoeken van uw … Lees verder Woordkiezels
Diepe smeedkunst
Zoals ik liet zien in het stukje Het smeden van de taluw, zijn er meer mogelijkheden om woorden te smeden voor wie bereid is wat inniger met de taal bezig te gaan en wat dieper in haar verleden te graven. Zo kan men een voorbeeld nemen aan de woordenschatten van de zustertalen van het Nederlands –de andere Germaanse talen– of zelfs van het Oudgermaans. Hieronder … Lees verder Diepe smeedkunst
Helm en grijm
In de jaren dertig zijn in een grootse archeologische vondst in het Engelse gebiedje Sutton Hoo twee 7e eeuwse Angelsaksische begraafplaatsen ontdekt, waaronder een scheepsgraf van (waarschijnlijk) een koning. Een van de vele voorwerpen was een indrukwekkende helm, waarvan hieronder een replica te zien is. U zou het misschien niet zeggen, maar het woord helm, een algemeen Germaans woord, bevat eigenlijk een achtervoegsel. Het is … Lees verder Helm en grijm
Wezens uit de oude wereld
Het mag inmiddels duidelijk zijn dat ik me graag verdiep in de Germaanse mythologie. Uiteraard kennen wij deze grotendeels via de Scandinavische (Noord-Germaanse) overlevering, maar er zijn meer dan genoeg sporen te vinden in ons eigen erfgoed. Zo ook in onze taal. Sowieso, taal en cultuur zijn eigenlijk niet van elkaar te scheiden, dus een grote belangstelling voor (een) taal en haar ontwikkeling gaat vanzelf … Lees verder Wezens uit de oude wereld
Versterking
Zoals ik in mijn welkomstbericht al heb laten weten heb ik een voorliefde voor sterke werkwoorden. Ik vind het moeilijk te zeggen waarom precies. Wellicht is het omdat sterke werkwoorden korter zijn dan hun zwakke tegenhangers. In de onvoltooid verleden tijd enkelvoud althans. Vergelijk bijvoorbeeld ik droeg met ik klaagde. Kortere woorden lijken de schrijver of dichter meer vrijheid te geven om de cadans te … Lees verder Versterking
Taaldacht 