And in Utumno he gathered his demons about him, those spirits who first adhered to him in the days of his splendour, and became most like him in his corruption: their hearts were of fire, but they were cloaked in darkness, and terror went before them; they had whips of flame. Balrogs they were named in Middle-earth in later days.
Met genoegen bied ik u mijn Wichtnamen aan, oftewel de ‘namen van wezens en zaken’. Ik heb namelijk de namen van mindere en grotere wezens en zaken uit de Germaanse oudheid in een lijst verwerkt en voorzien van een etymologische duiding. Bovendien heb ik de wezens en zaken bij hun eigenlijke, klankwettige namen genoemd. Dus bijvoorbeeld niet “Wodan”, maar gewoon Woen, dan wel Woedan. En … Lees verder Wichtnamen aangeboden
In en rond de hoeves van Noorwegen leeft de nisse, een wezentje dat goed werk levert voor de dieren van het erf. Om hem hiervoor te bedanken, en om hem te vriend te houden, geeft de boer hem maaltijden. Omdat de nisse vaak in de fjøs (‘stal’) zit wordt hij ook wel fjøsnisse genoemd. In Zweden kent men hem als de tomte en in Nederland is hij te vergelijken met de kabouter in diens oude vorm. De oorspronkelijke betekenis van kabouter is dan ook waarschijnlijk ‘huisvriend, huisgeest’.
Van alle voorvoegsels straalt oer- de meeste kracht uit, voelt oer- het meest onafhankelijk, alsof het een woord op zichzelf had kunnen zijn. Moet het dan een zelfstandig naamwoord of een bijvoeglijk naamwoord voorstellen, of ontstijgt het dergelijk onderscheid en zouden wij het liefst een welgemeend “oooeeerrr!” uit diepe borst voort rommelen, als ware het de opperste eenwording van woord en daad, een krachtige vanzelfsprekendheid, een oerroep als er ooit een was?
“Ik had vannacht toch zo’n vreselijke nachtmerrie” hoor ik wel eens hier en daar. Wanneer ik dan navraag doe, blijkt het zonder uitzondering te gaan om een boze of nare droom. Een werkelijke nachtmerrie schijnt nogal zeldzaam te zijn. De nachtmerrie is dan ook eigenlijk een vreselijke nachtbezoeking die bij mannelijke slapers de adem wegneemt door op de borst te gaan zitten. De persoon is klaarwakker, maar kan niet bewegen, noch schreeuwen en dit alles gaat gepaard met een diepe angst. Dat dit niets met zomaar een nare droom te maken heeft, moge duidelijk zijn.
In de eenvoudige woorden die we dagelijks gebruiken staan de gedachten en gevoelens van onze voorouders om ons heen, niet dood, maar bevroren in hun houding als de hovelingen in de tuin van de Schone Slaapster. Aldus schreef Owen Barfield in zijn History in English Words. Als voorbeeld geeft hij het woord kwaliteit, dat we danken aan Plato, die de Griekse tegenhanger van het woord verzon. Wanneer we beseffen dat Plato’s creativiteit in het spel is iedere keer dat we het woord kwaliteit gebruiken, gaan we onze taal met nieuwe ogen zien. En het eigen maken van een dergelijk taalgevoel is geenszins tijdsverspilling, want eenmaal aangeleerd circuleert het als nieuw bloed door de taal en de wereld om ons heen – het is de kus, aldus Barfield, die de slapende hovelingen tot leven wekt.
In de dertiende eeuw maakte een onbekende Gentenaar een leerdicht dat wij thans kennen onder de veelzeggende naam De natuurkunde van het geheelal. Er zijn meerdere handschriften van dit gedicht, maar in één ervan, handschrift U, wordt het gevolgd door een kosmologische verhandeling (in proza) van de hand van een man die zich voorstelt als ‘brueder Thomas, een simpel leec’.
Huginn en Muninn zijn de raven van Odin, koning der Noormannengoden, zoals wij lezen in de IJslandse Edda. Zij gaan elke dag uit over de aarde en vertellen hem des avonds weer wat zij vernamen. Er zijn verschillende afbeeldingen gevonden van een krijger te paard met twee vogels bij zich, waarvan er een dan een ring in zijn bek draagt, misschien wel Odins magische ring Draupnir.
Odin zegt over zijn raven:
Huginn ok Muninn fljúga hverjan dag
jörmungrund yfir;
óumk ek Hugin, at hann aftr né komi,
þó sjáumk ek meir of Munin
(Hoege en Moene vliegen iedere dag
Ermegrond over
Vrees ik voor Hoege dat hij weerom niet komt,
doch hetzelfde meer voor Moene).
De afgelopen week, in de dagen van mijn verlof, doolde ik door een Drents bos waar ik al sinds mijn vroege kinderjaren kom. De motregen die een stad zo treurig kan kleuren was daar, waar de herfstblader bronkten, juist verkwikkend en welkom, en ik voelde mij heerlijk. Uren beliep ik holle paadjes met mos alom en overhangende takken en bare wortelen van bomen. Maar hoewel ik wist dat de bomen weer bloeien zullen in de lente, was ik getroffen door het gevoel hoe vergankelijk de wereld is.
Een lied dat ik heel bijzonder vind is Eiledon (onderaan dit bericht te beluisteren). Het komt van Big Country, een Schotse band die zijn gitaren zo speelde dat deze klonken als doedelzakken, vedels en dergelijke instrumenten. Eiledon is voor de zanger Stuart Adamson een droom van een toekomstig thuis dat geworteld is in het oude, tussen de herten en waar de arend hoog vliegt. Het … Lees verder Eiledon
Sluw en machtig, dit dier leefde al toen de wereld nog jong was. Hij broedde op schatten en sprak in raadsels. Grote schaduwen wierp zijn slag over akkers en weiden en wouden, en over bergen en stromen. Lind werd hij ooit genoemd, net als de slang, naar zijn buigzame lijf. Worm was de naam die hij met kleiner gedierte deelde, want zij waren beide kronkelend … Lees verder De verschrikkelijke
Taaldacht 